قانون برنولی چیست؟
قانون برنولی یکی از اون اصول مهم در فیزیکه که میگه “هرچه یک سیال (مثل هوا یا آب) سریع‌تر حرکت کنه، فشارش کمتر میشه”. این جمله‌ی ساده پایه‌ی یکی از مهم‌ترین رازهای پروازه!
چه کسی قانون برنولی رو کشف کرد؟
این قانون به اسم “دانیل برنولی” نام‌گذاری شده. دانیل برنولی یه دانشمند سوئیسی بود که تو قرن ۱۸ زندگی می‌کرد. اون تونست با تحقیقاتش این رفتارها رو توضیح بده و در نهایت به یه قانون مهم در علم فیزیک رسید.
قانون برنولی چطوری کار می‌کنه؟
فرض کن یه جریان آب یا هوا داریم که توی یه لوله یا مسیر خاص حرکت می‌کنه. اگر سرعت این جریان بیشتر بشه، فشارش کمتر میشه و بالعکس. حالا بیاید با یه مثال قشنگ اینو بهتر بفهمیم.
یه آزمایش کوچولو:
یه برگ کاغذ بردار و جلوی دهنت درست زیر لبت نگه دار، طوری که آزادانه آویزون باشه. حالا روش فوت کن!
چی شد؟ برگ به جای اینکه پایین بره، بالا رفت، درسته؟
دلیلش چیه؟ چون هوایی که از بالا فوت کردی سریع‌تر حرکت کرده و فشارش کمتر شده. هوای پایین که حرکت نداشت، فشارش بیشتر بود، پس کاغذو هل داد به بالا!
(اینجا با تصاویر بچه هایی که توی کلاس‌های خودمون شرکت کردن این آزمایش رو بهتر بهتون نشون دادیم)
آزمایش ساده کاغذ برای درک بهتر قانون برنولی
این چه ربطی به هواپیما داره؟
بال‌های هواپیما به شکل خاصی طراحی شدن.
بال از بالا خمیده‌ست و از پایین صاف‌تره.
وقتی هوا از جلو به بال برخورد می‌کنه، برای عبور از قسمت خمیده‌ی بالا باید سریع‌تر حرکت کنه. طبق قانون برنولی، هوای سریع‌تر فشارش کمتره. پس فشار بالای بال کمتر از فشار پایینشه. برای همین هواپیمابه سمت بالا هل داده می شه و پرواز می کنه. به این نیرو “نیروی برآ” میگن.
(اگه راجب بال هواپیما بیشتر میخوای بدونی اینجــــا کلیک کن)
مثال هایی از اثبات قانون برنولی:
توپ فوتبال:
چرخش توپ توی هوا یه مسیر منحنی پیدا می‌کنه، که به خاطر همون قانون برنولیه.
اسپری‌های عطر:
با فشردن اسپری، هوای سریع از نازل بیرون میاد و مایع عطر رو به بیرون می‌کشه.
ماشین‌های مسابقه:
بالای ماشین‌های فرمول ۱ طوری طراحی شده که ماشین توی زمین چسبندگی بیشتری پیدا کنه و توی پیچ‌ها سریع‌تر بپیچه.
چرا قانون برنولی برای ما مهمه؟
قانون برنولی در بسیاری از کاربردها از طراحی هواپیما تا فوتبال، نقش اساسی داره و باعث میشه درک بهتری از دنیای اطرافمون داشته باشیم. برای هر کسی که به هواپیماها علاقه‌منده، دونستن قانون برنولی خیلی مهمه. چون یکی از پایه‌های طراحی بال‌ها و درک فیزیک پروازه. حتی وقتی میخوای یه گلایدر کوچیک درست کنی یا درباره‌ی پهپادها بدونی، این قانون کمکت می‌کنه.
جمع‌بندی
قانون برنولی شاید همیشه به چشم نیاد، ولی همیشه در حال تاثیرگذاریه! از پرواز هواپیماها تا شوت‌های فوتبال، این قانون همه جا کاربرد داره. برای اینکه بهتر بتونی متوجهش بشی پیشنهاد میکنم مطلب ورتکس یک(اینجـــا کلیک کن) مارو ببینی، ما با علم قانون برنولی یکاری کردیم که یه برگه بتونه پرواز کنه!
برای والدین:
اگر فرزند شما به دنیای هوافضا علاقه‌منده، با توضیح ساده‌ی قانون برنولی می‌تونید ذهنش رو با فیزیک آشنا کنید، بدون اینکه نیاز به فرمول‌های پیچیده باشه. با انجام آزمایش ساده‌ی کاغذ هم، یادگیری براش هیجان‌انگیز میشه!
