تا حالا شده یه دفعه صدای یه «بوم» بزرگ از آسمون بیاد و همه جا رو بلرزونه؟ 😮
اون صدا معمولاً وقتی شنیده میشه که یه هواپیما یا جنگنده انقدر تند پرواز کرده که دیوار صوتی رو شکسته!
شاید بگی «صدا که دیوار نداره!» آره، راست میگی… ولی بذار واست بگم این داستان از چه قراره!
دیوار صوتی یعنی چی؟
فکر کن یه سنگ بندازی توی آب… موجها پخش میشن و جلو میرن.
صدا هم همین شکلیه، فقط به جای آب، توی هوا حرکت میکنه.
سرعت حرکت صدا توی هوا تقریباً ۳۴۳ متر بر ثانیه یا همون حدود ۱٬۲۳۵ کیلومتر در ساعته.
حالا اگه یه هواپیما بتونه از این سرعت بیشتر بره، میگیم “دیوار صوتی رو شکسته”.
ماخ چیه؟
برای اینکه بفهمیم یه هواپیما چقدر نسبت به سرعت صوت تنده، از یه واحدی به اسم ماخ (Mach) استفاده میکنن.
ماخ 1 یعنی سرعتی برابر با سرعت صدا
ماخ 2 یعنی دو برابر سرعت صدا 😎
وقتی یه جنگنده به ماخ 1 میرسه، تازه قصه هیجانانگیز شروع میشه…
وقتی جنگندهها دیوار صوتی رو میشکنن چه اتفاقی میفته؟
وقتی سرعت هواپیما از صدای خودش بیشتر میشه، موجهای صوتی جلوش جمع میشن و یه لحظه مثل یه انفجار آزاد میشن.
همین باعث میشه صدای “بوم” بلند به گوش برسه که بهش میگن سونیک بوم (Sonic Boom).
این صدا اونقدر قویه که روی زمین هم میشه حسش کرد!
اولین باری که دیوار صوتی شکسته شد.
سال ۱۹۴۷ یه خلبان شجاع به اسم چاک ییگر با هواپیمای Bell X-1 تونست برای اولین بار این کار رو بکنه.
اون پرواز، تاریخ هوانوردی رو عوض کرد و راه رو برای ساخت جنگندههای سریعتر باز کرد.
چرا شکستن دیوار صوتی مهمه؟
برای جنگندهها یعنی سریعتر رسیدن به مقصد و جلو زدن از دشمن.
برای دانشمندا هم یعنی یاد گرفتن چیزهای جدید درباره آیرودینامیک، فشار هوا و طراحی هواپیما.
شکست دیوار صوتی رو توی بعضی موشک های مافوق صوت هم میشه دید.
آیا همه هواپیماها میتونن دیوار صوتی رو بشکنن؟
نه بابا! 😄
فقط اونایی که موتور خیلی قوی و طراحی ویژه دارن میتونن، مثل بعضی جنگندههای نظامی یا هواپیماهای خاص مثل کنکورد.
جمعبندی
دیوار صوتی یه دیوار واقعی نیست، یه مرز سرعتیه. وقتی ازش رد میشی، آسمون با صدای مهیبی جواب میده.
پس دفعه بعد که صدای “بوم” شنیدی، شاید یه جنگنده همین الان از بالای سرت گذشته باشه! 😁
اگه دوست دارین به طور مفصل و دقیقتر با این پدیده آشنا بشین میتونین با مراجعه به صفحه پیش ثبتنام توی دورههای جذاب ما شرکت کنین.
